«Το “Παιδί” είναι ό,τι απέμεινε μέσα μας από το παρελθόν και ταυτόχρονα ό,τι μας δείχνει τον δρόμο προς το μέλλον. Όταν χάνουμε τη σύνδεση με αυτή την “εσωτερική αρχή”, η ζωή μετατρέπεται σε μια στεγνή έρημο και το σώμα αρχίζει να διαμαρτύρεται, προσπαθώντας να μας επιστρέψει στην πηγή της ψυχής μας».

Καρλ Γκούσταβ Γιουνγκ, «Η Ψυχολογία Αρχετύπου του Παιδιού».

Στην Αρχαία Ελλάδα, η αλληλεπίδραση ψυχισμού και φυσιολογίας μελετήθηκε από την εποχή του Ιπποκράτη και του Αριστοτέλη, οι οποίοι κατανοούσαν το σώμα και την ψυχή ως ένα ενιαίο σύνολο. Στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική, η οποία υφίσταται για περισσότερα από 2000 χρόνια, η ψυχική και η σωματική κατάσταση δεν διαχωρίστηκαν ποτέ. Η ολιστική θεώρηση της ανθρώπινης υγείας αποτελεί τη βάση της αρχαίας ινδικής ιατρικής Αγιουρβέδα, η πρακτική της οποίας μετρά πάνω από 4000 χρόνια.

Ως σημείο εκκίνησης για την επίσημη αναγνώριση της συσχέτισης των ασθενειών με την ψυχική κατάσταση στη δυτική επιστήμη, θεωρείται το έτος 1818, όταν ο Γερμανός γιατρός Γιόχαν Χάινροτ εισήγαγε για πρώτη φορά τον όρο «ψυχοσωματική». Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Λειψίας άσκησε κριτική στην ιατρική που θεράπευε μόνο μεμονωμένα όργανα και έθεσε τα θεμέλια για την ψυχοσωματική προσέγγιση στην ιατρική. Η κατεύθυνση αυτή έλαβε καθοριστική ανάπτυξη τον 20ό αιώνα χάρη στην ψυχανάλυση.

Ωστόσο, αν η κλασική ψυχανάλυση του Σίγκμουντ Φρόιντ εξέταζε το σύμπτωμα απλώς ως μια «μπλοκαρισμένη» ενέργεια καταπιεσμένων λιβιδινικών επιθυμιών που προέκυψαν στην παιδική ηλικία, ο ακόλουθος και αντίπαλός του, Καρλ Γκούσταβ Γιουνγκ, διεύρυνε σημαντικά αυτή την οπτική. Ο επιστήμονας απομακρύνεται από την κατανόηση της παιδικής ηλικίας ως συνόλου τραυμάτων που εμποδίζουν την ενήλικη ζωή και εισάγει την έννοια του “Θείου Παιδιού” ως συμβόλου του Εαυτού (Self). Για τον Γιουνγκ, το «παιδί» είναι η αληθινή μας ουσία, η κεντρική, αρχετυπική δομή της προσωπικότητας, η οποία περιέχει όχι μόνο ευαλωτότητα αλλά και έναν κολοσσιαίο πόρο ανανέωσης, αυθεντικότητας, δημιουργικότητας και ζωντάνιας. Κατά τη γνώμη του, η ασθένεια αποτελεί σημάδι ότι η σύνδεση με αυτή την εσωτερική πηγή έχει αποδιοργανωθεί.

Μέσα από τη δική του προσωπική κρίση, αλλά και παρατηρώντας τους ασθενείς του, ο Γιουνγκ διαπιστώνει πως όταν ένας ενήλικας ταυτίζεται υπερβολικά με το ορθολογικό Εγώ, αγνοώντας τις ενστικτώδεις, παιδικές ενορμήσεις, τότε η ψυχική του ενέργεια (libido) αποσύρεται στο υποσυνείδητο και αρχίζει να διαμαρτύρεται μέσω του σώματος.

Ο ίδιος καταλήγει σε αυτό το συμπέρασμα μετά από την προσωπική εμπειρία, όταν μετά τη ρήξη του με τον Φρόιντ το 1913, βυθίζεται σε πλήρη ψυχική κατάρρευση. Παρά τις κολοσσιαίες γνώσεις του, αδυνατεί να βοηθήσει τον ίδιο του τον εαυτό. Το λαμπρό πνεύμα του επιστήμονα δεν μπορούσε να διαχειριστεί τις ψυχικές αναταράξεις που κυριολεκτικά εξαντλούσαν το σώμα του, στερώντας όλη ζωτική δύναμη. Αναζητώντας ένα σημείο στήριξης, ο Γιουνγκ αποφασίζει να βυθιστεί συνειδητά στο παρελθόν. Έθεσε στον εαυτό του ένα και μοναδικό ερώτημα: πότε ένιωθε πραγματικά ζωντανός; Η πιο έντονη ανάμνηση που αντηχούσε μέσα του με ζεστασιά και χαρά, ήταν η αφοσιωμένη ενασχόλησή του με το χτίσιμο πέτρινων κάστρων σε ηλικία 10-11 ετών. Τότε συνειδητοποιεί ότι για να ανακτήσει τη γεύση της ζωής, πρέπει να ξαναζήσει την παιδική του ηλικία.

Αυτό ήταν μια πράξη τεράστιου θάρρους για έναν διευθυντή κλινικής και παγκόσμιας φήμης επιστήμονα. Αρχικά ένιωθε ανόητος, ο εσωτερικός του κριτής επέμενε: “ασχολείσαι με ανοησίες, είσαι πια ενήλικας”. Μόλις όμως ξεπέρασε τη ντροπή και αφέθηκε στο παιχνίδι, ένιωσε σαν να ανοίγει μέσα του μια νέα ροή εικόνων και ενέργειας. Ακριβώς μέσα από αυτά τα παιδικά παιχνίδια γεννήθηκαν οι κεντρικές του θεωρίες για τα αρχέτυπα και η κατανόηση ότι στα βάθη της ψυχής κάθε ενήλικα ζει ένα παιδί που γνωρίζει τον δρόμο προς τη θεραπεία. Ο Γιουνγκ καταλήγει στο συμπέρασμα, το σώμα και η ψυχή νοσούν όταν ο “ενήλικας” γίνεται υπερβολικά άκαμπτος. Ο μόνος τρόπος να “ξεπαγώσει” αυτό το σύστημα είναι η επιστροφή στο σημείο όπου ήμασταν απόλυτα ζωντανοί: στην παιδική ηλικία.

Αυτό που στις αρχές του αιώνα φαινόταν ως βαθιά διαίσθηση και φιλοσοφία, στα μέσα του αιώνα αρχίζει να αποκτά όλο και πιο στέρεες επιστημονικές βάσεις. Ο Χανς Σελιέ (Hans Selye), Καναδός παθολόγος και ενδοκρινολόγος αυστροουγγρικής καταγωγής, ο “πατέρας” της μελέτης του άγχους, απέδειξε το 1936 ότι κάθε έντονο συναίσθημα πυροδοτεί το “γενικό σύνδρομο προσαρμογής”. Αν το στρες διαρκέσει πολύ, ο οργανισμός περνά από την ανησυχία στην αντίσταση και τελικά στην εξάντληση, όπου και γεννιέται η ασθένεια. Έδειξε ξεκάθαρα ότι μια ψυχοσωματική νόσος δεν είναι δημιούργημα της φαντασίας, αλλά το φυσικό αποτέλεσμα της “φθοράς” του σώματος. Έτσι, το στρες έπαψε να είναι ένα σχήμα λόγου και έγινε μια μετρήσιμη βιοχημική διαδικασία.

Ο Σελιέ προσέγγισε την ψυχική ηρεμία μέσω των ορμονών. Εισήγαγε την έννοια του “αλτρουιστικού εγωισμού”, αποδεικνύοντας επιστημονικά ότι το να δημιουργούμε γύρω μας ατμόσφαιρα αγάπης και ευγνωμοσύνης δεν είναι απλώς μια ηθική συμβουλή. Είναι μια βιολογική ασπίδα που αλλάζει τη λειτουργία των αδένων μας, μειώνει την καταστροφική κορτιζόλη και προστατεύει τον οργανισμό.

Ο Φραντς Αλεξάντερ, ο οποίος θεωρείται ο θεμελιωτής της ψυχοσωματικής ιατρικής, όρισε τη δεκαετία του ’50 την “Επτάδα του Σικάγου”, τις επτά κλασικές ασθένειες με ψυχολογικές ρίζες (έλκος, κολίτιδα, άσθμα, υπέρταση, ρευματοειδή αρθρίτιδα, υπερθυρεοειδισμό και νευροδερματίτιδα). Πίστευε ότι η νόσος εμφανίζεται εκεί όπου μια βιολογική ευπάθεια συναντά τη συγκεκριμένη εσωτερική σύγκρουση που ξεκινά στην παιδική ηλικία.

Ως βασικές συγκρούσεις αναγνώρισε: την ανεκπλήρωτη ανάγκη για αγάπη και προστασία, την απαγόρευση πρωτοβουλίας  και έκφρασης του θυμού, την έλλειψη στοργής και την ανάγκη για πρόωρη ενηλικίωση. Το κλειδί για τη θεραπεία των ψυχοσωματικών παθήσεων, κατά τον Αλεξάντερ, είναι η “διορθωτική συναισθηματική εμπειρία”. Η ουσία της είναι απλή: εφόσον η ρίζα της πάθησης βρίσκεται στις δυσμενείς συνθήκες της παιδικής ηλικίας, η ανάρρωση απαιτεί την “επανεγγραφή” αυτής της εμπειρίας.

Μετά την “Επτάδα του Σικάγου” του Αλεξάντερ, η ψυχοσωματική εξελίχθηκε από μια εξειδικευμένη θεωρία στην πλήρη αναγνώριση ότι σχεδόν κάθε χρόνια ασθένεια έχει ένα συναισθηματικό υπόβαθρο. Στα τέλη του 20ού αιώνα, οι ανακαλύψεις της Κάντας Περτ (Candace Pert), Αμερικανίδας νευροεπιστήμονα και φαρμακολόγου, αποτέλεσαν τον “συνδετικό κρίκο” που έλειπε ανάμεσα στην ψυχολογία και τη βιολογία.

Η Περτ απέδειξε επιστημονικά ότι τα συναισθήματά μας έχουν μια φυσική υπόσταση, εξηγώντας τον μοριακό μηχανισμό της νόσου. Οι συναισθηματικές αντιδράσεις δεν περιορίζονται μόνο στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Οι υποδοχείς για τα “μόρια των συναισθημάτων” ή τα νευροπεπτίδια (μικρές αλυσίδες αμινοξέων που δρουν ως νευροδιαβιβαστές, νευροτροποποιητές και νευροορμόνες) είναι διασκορπισμένοι σε όλο το σώμα: βρίσκονται στα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, στο έντερο, στο δέρμα, στους μύες. Αυτό σημαίνει ότι κάθε κύτταρο του σώματος κυριολεκτικά “νιώθει” ό,τι νιώθει και ο άνθρωπος. Το σύνορο ανάμεσα στην ψυχή και το σώμα καταργήθηκε οριστικά.

Από την παιδική ηλικία, τα κύτταρα συνηθίζουν σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο “πεπτιδίων της πικρίας, του θυμού ή του φόβου” και παγιδεύονται σε ορισμένη βιοχημική κατάσταση. Η Περτ εξήγησε ότι όταν ένας υποδοχέας είναι συνεχώς κατειλημμένος από τα ίδια νευροπεπτίδια, η πρόσβαση άλλων σημαντικών ουσιών, των πεπτιδίων της χαράς (ενδορφίνες) ή μορίων που είναι υπεύθυνα για την ανάπλαση των ιστών, εμποδίζεται. Με τον καιρό, αυτά τα βιοχημικά μονοπάτια γίνονται τόσο “περπατημένα” που η αντίδραση συμβαίνει αυτόματα, παρακάμπτοντας τη συνείδηση.

Η Περτ πίστευε ότι ο άνθρωπος είναι ικανός να “ξαναγράψει” οποιαδήποτε βιοχημική διαδρομή. Συμβούλευε να στρέφουμε την προσοχή μας στην περιοχή του πόνου ή της έντασης, λέγοντας ότι “τα κύτταρα ακούν τις σκέψεις μας” και ότι η απλή, συνειδητή παρατήρηση μιας σωματικής αίσθησης αλλάζει τη χημεία της. Όταν στρέφουμε την προσοχή στο σύμπτωμα με αποδοχή και αγάπη, ο εγκέφαλος αρχίζει να παράγει ενδορφίνες, τα φυσικά αναλγητικά που “ξεκλειδώνουν και καθαρίζουν” τους μπλοκαρισμένους υποδοχείς, αποκαθιστώντας την άμυνα του οργανισμού.

Η μεγαλύτερη έρευνα στην ιστορία της ιατρικής (που διεξήχθη από το CDC και την Kaiser Permanente) μετέτρεψε την πεποίθηση ότι η ρίζα των ψυχοσωματικών ασθενειών βρίσκεται στην παιδική ηλικία, σε στατιστικό γεγονός. Το 1985, ο Δρ Βίνσεντ Φελίτι, εργαζόμενος σε κλινική παχυσαρκίας, παρατήρησε ένα παράδοξο: οι πιο επιτυχημένοι ασθενείς του που έχαναν βάρος γρήγορα, ξαφνικά εγκατέλειπαν το πρόγραμμα και άρχιζαν πάλι να υπερκαταναλώνουν τροφή. Μέσα από συνεντεύξεις, ανακάλυψε μια σοκαριστική λεπτομέρεια, η πλειονότητα αυτών είχε υποστεί σεξουαλική ή σωματική κακοποίηση στην παιδική ηλικία. Το περιττό βάρος δεν ήταν το “πρόβλημα”, αλλά ένας μηχανισμός άμυνας, ο τρόπος να γίνουν μη ελκυστικοί και αόρατοι απέναντι σε επιτιθέμενους.

Σε συνεργασία με τον Ρόμπερτ Άντα του CDC, ο Φελίτι διεξήγαγε τη μελέτη ACE (Adverse Childhood Experiences) για τις Δυσμενείς Εμπειρίες της Παιδικής Ηλικίας. Οι επιστήμονες ερεύνησαν πάνω από 17.000 ανθρώπους της μεσαίας τάξης, με καλή ασφάλιση και μόρφωση. Οι συμμετέχοντες απάντησαν σε 10 ερωτήσεις για τραύματα πριν από την ηλικία των 18 ετών, όπως: κακοποίηση (σωματική, συναισθηματική, σεξουαλική), παραμέληση των αναγκών του παιδιού και οικογενειακή δυσλειτουργία (διαζύγιο, εξαρτήσεις γονέων, ψυχική νόσος στο σπίτι, φυλάκιση μέλους της οικογένειας). Κάθε γεγονός αντιστοιχούσε σε 1 βαθμό.

Συσχετίζοντας αυτούς τους βαθμούς με τους ιατρικούς φακέλους των συμμετεχόντων τα 20-30 χρόνια μετά, κατέληξαν στο εξής συμπέρασμα: αν το σκορ ACE είναι 4 και άνω, ο κίνδυνος εμφυσήματος αυξάνεται κατά 390% και ο κίνδυνος διαβήτη κατά 200%. Αν το σκορ είναι 7 και άνω, ο κίνδυνος ισχαιμικής καρδιοπάθειας τριπλασιάζεται και ο κίνδυνος καρκίνου διπλασιάζεται.

Η μελέτη ACE εξήγησε πώς ακριβώς η ψυχολογία μετατρέπεται σε βιολογία. Στο τραυματισμένο παιδί, η αμυγδαλή (“κέντρο του φόβου” στον εγκέφαλο) είναι μόνιμα ενεργοποιημένη. Αυτό κρατά το σώμα σε μια κατάσταση διαρκούς ετοιμότητας, σε τη γνωστή αντίδραση “μάχης ή φυγής”. Η συνεχής έκκριση ορμονών του στρες καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα, με αποτέλεσμα ο οργανισμός να σταματά να καταπολεμά αποτελεσματικά τους ιούς και τα άτυπα κύτταρα. Η έρευνα ACE επιβεβαίωσε ότι η θεραπεία του ψυχισμού αποτελεί με την κυριολεκτική της έννοια, πρόληψη σοβαρών χρόνιων νοσημάτων.

Με αυτόν τον τρόπο, η σύγχρονη δυτική ιατρική διένυσε την διαδρομή δύο αιώνων για να επιβεβαιώσει μια απλή αλήθεια: ότι το σώμα μας αποτελεί ένα ζωντανό αρχείο της παιδικής ηλικίας. Αν ο Φραντς Αλεξάντερ διέκρινε στην αρρώστια την κραυγή του εσωτερικού παιδιού για βοήθεια και η Κάντας Περτ ανακάλυψε τα υλικά “μόρια των συναισθημάτων” σε κάθε κύτταρο, η μελέτη ACE έσβησε οριστικά τα σύνορα μεταξύ ψυχολογίας και βιολογίας.

Παρά το γεγονός ότι ο βιολογικός μηχανισμός των νευροπεπτιδίων είναι κοινός για όλους, τα κοινωνικά και πολιτισμικά σενάρια αναγκάζουν το εσωτερικό παιδί ανδρών και γυναικών να βιώνει τον πόνο και να νοσεί με διαφορετικό τρόπο. Το εσωτερικό παιδί διαμορφώνεται υπό την πίεση των προσδοκιών των γονέων, οι οποίες συχνά εξαρτώνται από το φύλο, ενώ η κοινωνία επιβάλλει αποδεκτούς ή μη τρόπους έκφρασης της δυσφορίας. Στα κορίτσια επιτρέπεται συχνά να κλαίνε και να δείχνουν φόβο, αλλά δεν τους επιτρέπεται να δείχνουν θυμό και δύναμη. Στα αγόρια απαγορεύονται τα δάκρυα και η ευαλωτότητα, ενώ ενθαρρύνεται ή αγνοείται η επιθετικότητα.

Γι’ αυτό, το τραυματισμένο παιδί ενός άνδρα είναι συχνά μαθημένο στην απαγόρευση της αδυναμίας, του φόβου και του κλάματος. Αναγκάζεται να καταπιέζει την ανάγκη του για αγάπη και προστασία μέσω της επιθετικότητας και της επίτευξης στόχων. Η πεποίθηση “οι άνδρες δεν φοβούνται” αναγκάζει το παιδί να προσποιείται αφόβητο, την ώρα που η αμυγδαλή του κραυγάζει για κίνδυνο. Κάθε πόνος ή ανασφάλεια μετατρέπονται αυτόματα σε θυμό ή εκνευρισμό, καθώς αυτή είναι η μόνη κοινωνικά αποδεκτή μορφή εκδήλωσης “δύναμης”. Αυτό οδηγεί στην καταπίεση του φόβου και σε στην κατάσταση διαρκούς έντασης, που εκδηλώνεται ως υπερβολικός έλεγχος, συναισθηματική ψυχρότητα, πλήρης αφοσίωση στην εργασία ή εξαρτήσεις. Το βασικό τραύμα του εσωτερικού παιδιού του άνδρα είναι ο φόβος της ανεπάρκειας. Το αγόρι νιώθει ότι έχει αξία μόνο όσο είναι “νικητής”.

Τυπικά ψυχοσωματικά συμπτώματα στους άνδρες:
Καρδιαγγειακά νοσήματα (εμφράγματα, πίεση): Όταν η καρδιά αδυνατεί να αντέξει τα συναισθηματικά ξεσπάσματα, τα ανείπωτα δάκρυα και την κολοσσιαία ένταση που προκαλείται από τη συγκράτηση των συναισθημάτων.
Προβλήματα στην πλάτη και τη μέση: Αν το παιδί ανέλαβε ανδρικές ευθύνες πολύ νωρίς, η σπονδυλική στήλη λυγίζει υπό το βάρος των προσδοκιών.
Γαστρεντερικό σύστημα: Υποφέρει από τον καταπιεσμένο θυμό και την αδυναμία να “χωνέψει” την κοινωνική πίεση.

Το τραυματισμένο παιδί μιας γυναίκας συχνά παγιδεύεται στην ανάγκη να είναι “καλό”, φροντιστικό, βολικό και συμβιβαστικό. Αυτό εκδηλώνεται ως άγχος, θυματοποίηση και αδυναμία να λει “όχι”. Η γυναίκα συχνά “παγώνει” τον θυμό της. Αντί να θυμώσει με αυτόν που την αδικεί, στρέφει την επιθετικότητα στον εαυτό της. Αυτό γεννά ενοχές, την αίσθηση ότι “είμαι κακιά”, τον φόβο της μοναξιάς. Όταν ο θυμός δεν εκφράζεται προς τα έξω και στρέφεται προς τα μέσα, προκαλεί αυτοάνοσες αντιδράσεις. Το βασικό τραύμα του εσωτερικού παιδιού της γυναίκας είναι η απώλεια του “Εγώ”. Το κορίτσι συνηθίζει να πιστεύει ότι την αγαπούν μόνο όταν είναι χρήσιμη ή υπάκουη.

Τυπικά ψυχοσωματικά συμπτώματα στις γυναίκες:
Γυναικολογικές και ορμονικές διαταραχές: Προκύπτουν από τη σύγκρουση με το πρότυπο της μητέρας ή τον φόβο απέναντι στη γυναικεία ευαλωτότητα. Το σώμα “μπλοκάρει” τη θηλυκότητα, θεωρώντας την επικίνδυνη.
Θυρεοειδής αδένας ή ο “κόμπος στο λαιμό”: Λόγω των αμέτρητων λέξεων που δεν ειπώθηκαν και των προσωπικών επιθυμιών που μπήκαν σε δεύτερη μοίρα.
Περιττό βάρος: Ως μια προσπάθεια να δημιουργηθεί ένα “στρώμα ασφαλείας” ανάμεσα στην ίδια και έναν κόσμο που απαιτεί πάρα πολλά.

Οι διαφορές στον τρόπο εκδήλωσης του τραύματος συχνά εμποδίζουν τα ζευγάρια να βρουν αμοιβαία κατανόηση. Χωρίς να το θέλουν, οι άνθρωποι μπορούν να επιδεινώσουν την κατάσταση υγείας ο ένας του άλλου. Όταν μια γυναίκα ζητά προσοχή και ενσυναίσθηση, ο άνδρας μπορεί να το εκλαμβάνει ως επίθεση στην επάρκειά του και να κλείνεται εντελώς συναισθηματικά. Τελικά, η επικοινωνία μετατρέπεται σε σύγκρουση των δύο φοβισμένων παιδιών. Λόγω των διαφορετικών φύλων, οι σύντροφοι απλώς “δεν αναγνωρίζουν” τον πόνο του άλλου, εκλαμβάνοντάς τον ως αδιαφορία ή επιθετικότητα. Το κλειδί είναι να μάθουμε να βλέπουμε πίσω από την αντίδραση του ενήλικα, την κατάσταση του παιδιού. Χρειάζεται να περάσουμε από τη λειτουργία της “αντίδρασης” στη λειτουργία της “παρατήρησης”. Για να σταματήσει η σύγκρουση, αρκεί ο ένας από τους δύο να επιστρέψει στην κατάσταση του “ενήλικα”. Αν ο ένας σταματήσει να επιτίθεται ή να απομακρύνεται, το σύστημα άμυνας του άλλου αρχίζει επίσης να καταλαγιάζει.

Η θεραπεία του εσωτερικού παιδιού είναι μια διαδικασία “υιοθεσίας” του ίδιου μας του εαυτού. Και παρόλο που για χάρη της ανάλυσης τη χωρίζουμε σε λογικά στάδια, στην πραγματικότητα βιώνεται ως μια ενιαία, ακαριαία εμπειρία συνειδητοποίησης η οποία συμβαινει στο παρόν.

Βήμα 1: Σωματική εστίαση.
Εστιάστε πως και που εκδηλώνεται στο σώμα το συναισθηματικό ξέσπασμα ή το σύμπτωμά σας. Μιλώντας τρυφερά στο εσωτερικό σας μωρό, ρωτήστε το: “Για ποιο πράγμα φωνάζεις τώρα; Τι νιώθεις αυτή τη στιγμή; Τι σε αναγκάζω να κάνεις παρά τη θέλησή σου; Τι έχεις ανάγκη περισσότερο από καθετί τώρα;”.

Βήμα 2: Αναγνώριση του δικαιώματος για κάθε συναίσθημα.
Είναι απαραίτητο να βιώσετε συνειδητά οποιοδήποτε συναίσθημα αναδύεται στην επιφάνεια. Να ζήσετε όλα όσα σας είχαν απαγορευτεί. Συχνά, για το “εσωτερικό αγόρι” αυτό σημαίνει την άδεια για τρυφερότητα, αδυναμία και ευαλωτότητα, ενώ για το “εσωτερικό κορίτσι” την άδεια να είναι δυνατό, αισθησιακό και “μη βολικό”.

Βήμα 3: Επανεγγραφή του σεναρίου
Ο ενήλικας χρειάζεται να γίνει ο ιδανικός γονέας για το παιδί του. Αν δείτε το παιδί σας να φοβάται, να θυμώνει, να κλαίει ή να είναι λυπημένο, αγκαλιάστε το και στείλτε του όλη την αγάπη και την ευγνωμοσύνη από την καρδιά, λέγοντας: «Είμαι εδώ, σε βλέπω, σε νιώθω και σε αγαπώ. Είσαι ο ένας και μοναδικός, θεϊκός θησαυρός μου. Σε ευχαριστώ που υπάρχεις. Δεν χρειάζεται πλέον να φοβάσαι. Μπορείς να νιώσεις ελεύθερος και ευτυχισμένος». Νιώστε το ίδιο κύμα αγάπης και ευγνωμοσύνης να κατευθύνεται προς εσάς από την ύπαρξή του.

Βήμα 4: Παιχνίδι
Ξεκινήστε να κάνετε κάτι “άχρηστο” που σας προσφέρει καθαρή χαρά, όπως συνέβαινε κάποτε στην παιδική ηλικία. Για έναν άνδρα αυτό μπορεί να είναι η κατασκευή, τα σπορ, οι περίπατοι. Για τη γυναίκα – ο χορός, το τραγούδι, η μουσική, τα ταξίδια. Μπορεί να είναι οποιαδήποτε δραστηριότητα, η οποία αποκαθιστά τη σύνδεση με το “Θείο Βρέφος” ως πηγή χαράς, ζωτικότητας και ανανέωσης.

Το πληγωμένο μωρό υπάρχει στον καθένα μας. Μόλις στρέψουμε τη γεμάτη καλοσύνη προσοχή σε αυτό το «Θείο Παιδί», η σύσταση του αίματος αλλάζει, τα «πατημένα μονοπάτια» των επώδυνων συναισθημάτων αρχίζουν να σβήνουν, το σώμα αποκτά την επιθυμητή αίσθηση ασφάλειας και πολυαναμενόμενη ευκαιρία να αποκαταστήσει τη ροή ζωτικής ενέργειας. Τη στιγμή της συνάντησης μεταξύ του Ενήλικα και του Παιδιού στον χώρο της καρδιάς, στο σημείο όπου ο ένας αναγνωρίζει την αξία του άλλου, στον συντονισμό της άνευ όρων αγάπης και αποδοχής, ξεκινά η θεραπεία.

***

Προτεινόμενη βιβλιογραφία και πηγές:

• Καρλ Γκούσταβ Γιουνγκ, «Αναμνήσεις, Όνειρα, Στοχασμοί» (ιδιαίτερα τα κεφάλαια για τα “παιχνίδια στην ακτή” και την κρίση της μέσης ηλικίας).

• Καρλ Γκούσταβ Γιουνγκ, «Ψυχή και Μύθος: Έξι Αρχέτυπα» (ενότητα “Η Ψυχολογία του Αρχετύπου του Παιδιού”).

• Alice Miller, «Το Δράμα του Προικισμένου Παιδιού και η Αναζήτηση του Εαυτού» — ένα κλασικό έργο για το πώς τα καταπιεσμένα παιδικά συναισθήματα μετατρέπονται σε σωματικές και ψυχικές ασθένειες.

• Candace Pert, «Molecules of Emotion: The Science Behind Mind-Body Medicine» (Τα Μόρια των Συναισθημάτων: Η επιστήμη πίσω από την ιατρική Σώματος-Νου). Το κύριο έργο της, όπου περιγράφει τα νευροπεπτίδια και τους υποδοχείς ως το “δίκτυο πληροφοριών” του οργανισμού.

• Candace Pert, άρθρο «The Psychosomatic Network: Peptides and Their Receptors» (η επιστημονική δημοσίευση που έθεσε τα θεμέλια της Ψυχονευροανοσολογίας).

• Felitti V. J., Anda R. F., et al. (1998), «Relationship of Childhood Abuse and Household Dysfunction to Many of the Leading Causes of Death in Adults» — η πρωτότυπη μελέτη ACE (Δυσμενείς Εμπειρίες της Παιδικής Ηλικίας) στο περιοδικό American Journal of Preventive Medicine.

• Donna Jackson Nakazawa, «Παιδικά Τραύματα: Γιατί αρρωσταίνουμε και πώς να το σταματήσουμε» (Childhood Disrupted) — το καλύτερο σύγχρονο βιβλίο που περιγράφει αναλυτικά τη μελέτη ACE και τους μηχανισμούς επίδρασης του παιδικού στρες στο ανοσοποιητικό του ενήλικα.

• Φραντς Αλεξάντερ, «Ψυχοσωματική Ιατρική: Αρχές και Πρακτική Εφαρμογή» — περιγραφή της “Επτάδας του Σικάγου” και των συγκρούσεων του Εσωτερικού Παιδιού.»